Blog · 10 april 2026 · 8 min

Wat is een chatbot en welke types bestaan er?

Niet elke chatbot is hetzelfde. Hier is hoe je de drie hoofdtypes onderscheidt en welke past bij jouw bedrijf.

Gratis starten

De korte definitie

Een chatbot is een computerprogramma dat een gesprek simuleert met een mens, meestal via tekst (soms via spraak). Het doel varieert: klantvragen beantwoorden, een product verkopen, afspraken inplannen, een formulier invullen, of gewoon gezelschap houden.

Wat er onder de motorkap zit verschilt nogal. Onderstaande drie categorieën dekken 95% van wat je vandaag op websites tegenkomt.

1. Regel-gebaseerde chatbots

De oudste en simpelste vorm. Een decision tree: als de gebruiker op "Verzending" klikt, toon dan dit antwoord. Als ze "Retour" typen, ga naar die branch. Geen AI, geen begrip van taal — puur lookup.

Voordelen: 100% voorspelbaar, goedkoop om te hosten, geen hallucinatie-risico.

Nadelen: frustrerend als de gebruiker iets buiten het script vraagt. "Ik begrijp je niet, kies een van de opties". Bezoekers haken af als de onderwerpen ze niet passen.

Wanneer gebruiken: heel eng begrensde use cases. Een webshop die alleen bestelstatus moet tonen, een restaurant dat openingstijden doorgeeft. Niet voor veelzijdige support.

2. AI-chatbots (LLM-gebaseerd)

Sinds ChatGPT eind 2022 landde is dit het dominante type. Onder de motorkap zit een large language model (GPT-4, Claude, Llama, etc.) dat menselijke vragen begrijpt en contextueel reageert. Geen decision tree meer — elk antwoord wordt gegenereerd op het moment zelf.

Voordelen: begrijpt elke vraag in natuurlijke taal, ook met tikfouten. Kan genuanceerd antwoorden. Voelt menselijk.

Nadelen: kan hallucineren — antwoorden verzinnen die plausibel klinken maar onjuist zijn. Heeft geen native weten van jouw bedrijf tenzij je het er expliciet invoert.

RAG: de belangrijkste subvariant

RAG staat voor Retrieval-Augmented Generation. Werkt zo: bij elke vraag zoeken we eerst in jouw knowledge base naar de meest relevante stukken, en die geven we samen met de vraag aan het LLM met de instructie "beantwoord alleen op basis van deze context". Zo krijg je AI-gemak + KB-betrouwbaarheid.

Onze chatbot werkt met RAG — meer details op die pagina.

3. Hybride chatbots

Het beste van twee werelden: een AI-model voor flexibele conversatie, met regel-gebaseerde escape-hatches voor kritieke paden (betaling, verificatie, medisch advies).

Onze eigen widget is een voorbeeld: AI voor de meeste vragen, maar strikte guardrails ("geef nooit medisch advies", "verwijs door naar een mens bij twijfel") en een expliciete handover-knop voor wanneer het complex wordt. Bovendien hebben wij een live-only modus waarbij we de AI volledig uitzetten — dan fungeert de widget puur als live-chat interface voor wie dat prefereert.

Welk type past bij jou?

Niet zozeer "welk type is beter" maar "welk type past bij welke context":

  • Zeer begrensd doel, geen tolerantie voor fouten → regel-gebaseerd (of hybride met sterke fallback)
  • Klantsupport met veelzijdige vragen, acceptabele kosten → AI met RAG
  • Compliance-zware sector (zorg, finance, legal) → hybride met strikte guardrails, of live-only (geen AI)
  • Ontdekking / productaanbeveling → AI (de creatieve kant van LLM's schijnt daar)

Gerelateerd lezen